URZĄD POCZTOWY W RZESZOWIE
Centralny Okręg Przemysłowy był dla Rzeszowa ogromną szansą, ale też poważnym wyzwaniem. Napływ nowych pracowników do powstających tu fabryk przyspieszył rozwój miasta, które dopiero co podnosiło się po wojennych zniszczeniach. Dynamiczny wzrost liczby mieszkańców w Rzeszowie wymusił szybką rozbudowę infrastruktury — potrzebne były nie tylko nowe osiedla, szkoły, szpitale ale także modernizacja istniejących instytucji publicznych. Wśród nich szczególne znaczenie miały usługi pocztowe — od zawsze ważne dla życia mieszkańców.
HISTORIA USŁUG POCZTOWYCH W RZESZOWIE
Skoro Urząd Pocztowy przy ul. Moniuszki powstał w okresie międzywojennym, sprawy pocztowe musiały być gdzieś wcześniej załatwiane. Bowiem Rzeszów stanowił ważną stację pocztową chociażby w czasach austriackich. To właśnie tutaj dostarczono wiele towarów z Austrii i Czech, które stąd były rozsyłane dalej. W tamtych czasach oczywiście wozami pocztowymi.
Najstarsza poczta w Rzeszowie, obsługiwana niegdyś przez konie pocztowe, działała przy głównym szlaku łączącym Rzeszów z Lwowem — czyli dzisiejszą ulicą Lwowską, tuż przy moście. Niestety budynek nie dotrwał do naszych czasów, a szkoda, bo mógłby stać się ciekawą atrakcją. W XIX wieku poczta przeniosła się bliżej centrum, na reprezentacyjną ulicę 3 Maja, gdzie funkcjonowała aż do czasów międzywojennych, kiedy to siedzibę przeniesiono na ul. Moniuszki. Stary budynek poczty, przejęty podczas okupacji przez władze niemieckie, niestety nie doczekał końca wojny — został zburzony tuż przed wycofaniem się okupantów, razem z sąsiednią kamienicą. W ten sposób powstała przerwa w ciągu kamienic na ul. 3 Maja, a miasto straciło kolejny obiekt, który mógł stać się rzeszowską atrakcją. Dziś spacerując ta ulicą w Rzeszowie, w miejscu dawnej poczty zauważyć można charakterystyczną przerwę w ciągu kamienic, a w jej głębi wyróżnia się gmach Narodowego Banku Polskiego.
NOWY BUDYNEK USŁUG TELEGRAFICZNYCH W RZESZOWIE
Wraz ze wzrastającym popytem na usługi pocztowe, władze miasta zdecydowały, że konieczne jest wybudowanie nowego, dużego gmachu. W 1937 Magistrat wydał zgodę na budowę. Na miejsce nowego gmach usług pocztowych w Rzeszowie, wybrano grunty kościelne przy ul. Moniuszki. Architekt dostał wolną rękę, nie obowiązywał wówczas wtedy plan miejscowego zagospodarowania w Rzeszowie. Całość inwestycji nie została w pełni wykończona przed wybuchem konfliktu, ale w budynku rozpoczęła działalność międzymiastowa centrala telefoniczna. Prace wykończeniowe kontynuowano dalej, już po rozpoczęciu okupacji w Rzeszowie.
Nowo zaprojektowany obiekt obejmował dwie przenikające się bryły. Stanowiły one główną część urzędu pocztowego, do której od strony zachodniej dostawiono niższe fragmenty. Architekt zdecydował się na dodanie w bocznej elewacji elementów estetycznych, poprzez nadwieszenie jednego z narożników Urzędu Pocztowego w Rzeszowie i oparcie go o prostokątny słup. W ten sposób powstało podcienie. Tuż obok niego, architekt zaplanował dobudówkę, która biegła równolegle względem przedniej ściany budynku. Była ona jednak zdecydowanie niższa od frontowej fasady i posiadała zaokrąglone zakończenia. Jednak dominujący element budynku stanowi lekko wysunięte względem frontowej ściany główne wejście do Urzędu Pocztowego. Fragment ten zlokalizowany jest po stronie wschodniej i podporządkowuje sobie pozostałą przednią część budynku. Jednak w odróżnieniu od sąsiadującego fragmentu uzupełnionego harmonijnie rzędami okiem, fragment ściany z wejściem głównym pozbawiony jest zupełnie okien. Zapewne dlatego, aby nieco ją urozmaicić, zaplanowano umieścić na niej duży zegar. Niestety, plany nie zostały zrealizowane, przerwał je wybuch wojny i wkroczenie wojsk okupacyjnych na teren Rzeszowa. W efekcie, mamy teraz do czynienia z ciekawym przykładem bardzo minimalistycznej ściany. Powyżej znajdującego się na niej wejścia, znajduje się ogromna powierzchnia, która nie została w żaden sposób zapełniona elementami dekoracyjnymi czy plastycznymi. W partii cokołowej oraz w obramowaniu wejścia głównego zastosowano kamienną okładzinę. Co ciekawe, część wschodnia całego budynku stoi na lessowym podłożu, więc gruncie utwardzonym. Natomiast fragment budynku od strony zachodniej ustawiono w miejscu, gdzie kiedyś znajdowało się Jezioro Bernardyńskie. W błotniste w tym miejscu podłoże, wbito więc cementowe pale, aby zabezpieczyć grunt pod budowanym obiektem.
Na szczęście, budynek oparł się działaniom wojennym. Mimo podłożenia przez okupanta w części zachodniej budynku bomby, Urząd Pocztowy w Rzeszowie okazał się wytrzymalszy. Dzięki temu dotrwał do naszych czasów i w chwili obecnej, nadal służy mieszkańcom Rzeszowa. W jego wnętrzach działa Urząd Pocztowy, a więc pełni tą samą funkcję do której został wybudowany. Jest obecnie wyjątkowym przykładem modernizmu w mieście i jednym z zabytków na szlaku turystycznym: Centralny Okręgu Przemysłowy.
RZESZÓW I OKOLICE ATRAKCJE
Jeśli zastanawiasz się, gdzie w Polsce na weekend? Już nie musisz szukać — Rzeszów to miejsce, które pozytywnie Cię zaskoczy. Spacer po urokliwym rynku z kamienicami i zabytkowym ratuszem to dopiero początek ciekawych atrakcji. Tuż pod jego płytą czekają Rzeszowskie Piwnice – tajemniczy labirynt podziemnych korytarzy i piwnic, w których ożywają miejskie legendy. Na fanów kultury czeka w Rzeszowie jedyne w swoim rodzaju Muzeum Dobranocek, a miłośnicy architektury zachwycą się pięknymi willami secesyjnymi i klimatyczną ulicą 3 Maja. Rzeszów to interesujące miasto, jednak w jego okolicach też można znaleźć wyjątkowe atrakcje turystyczne. Warto zobaczyć imponujący Zamek w Łańcucie, odkryć świat nauki w Podkarpackim Centrum Nauki „Łukasiewicz” czy przenieść się w czasie w Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej.
Zdjęcie główne: Podkarpackie.travel
Zdjęcie w tekście: Podkarpackie.travel
